Tradities in Zeeland (NB) in 2010

Iedereen heeft wel eens gehoord van de Werelderfgoedlijst van de Unesco. Daar staan bouwwerken of locaties op, die een bijzondere waarde hebben voor de hele wereldgemeenschap. Nederland is behoorlijk zuinig met het aanmelden van zo’n bouwwerken. Maar bijvoorbeeld de molens van Kinderdijk en de Waddenzee staan er op.

Nu heeft de Unesco ook een zogenaamde immateriële erfgoedlijst en daarop staan bijzondere tradities. Het is lastig om te bepalen wat daar precies onder wordt verstaan, maar er is wel een definitie van gemaakt: “Immaterieel erfgoed is datgene wat een erfgoedgemeenschap erkent en herkent van henzelf en waaraan zij ook haar identiteit ontleent. Het geeft een gevoel van verbondenheid met vorige generaties, maar is ook toekomstgericht. Mensen willen het doorgeven aan komende generaties”.

Het Nederlands Centrum voor Volkscultuur zet zich in voor het zichtbaar maken van deze tradities en houdt een enquête onder alle Nederlandse gemeenten. Er is al een top-100 gemaakt van de meest genoemde tradities in Nederland. De gemeente Landerd heeft deze enquête ook ontvangen en zij heeft de plaatselijke heemkundekringen om hulp gevraagd.

Heemkundekring Zeeland heeft nu een begin gemaakt door een eerste lijst op te stellen van tradities die zij in Zeeland meemaken. Het gaat niet om verloren gegane tradities, maar het moeten nog “levende” tradities zijn.

Wij vragen aan iedereen om deze lijst meer compleet te maken. Als u dus tradities kent die nog niet op de lijst staan, geef ze dan door via een mailtje naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken. of Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Een briefje in de brievenbus van het Heemhuis of op Korte Dijk 5 mag natuurlijk ook.

1. Sinterklaas Pakjesavond, krollen, intocht

2. Kerstboom zetten Kerstmis, ook buitenshuis verlichting

3. Kerstmisviering

4. Kerstboomverbranding in 1e week januari

5. Koninginnedag met kinderspelen en vrijmarkt

6. Oud en Nieuw met oliebollen en vuurwerk

7. Eieren kleuren en verstoppen met Pasen

8. Carnaval met Raad van Elf en optocht Halfvasten

9. Geboorte, beschuit met muisjes, tuin versieren met ooievaar

10. Verjaardag, Kaarsjes uitblazen

11. Dauwtrappen met Hemelvaart

12. Dodenherdenking op 4 mei bij de Mariakapel

13. Abraham of Sara zien (poppen in de tuin en levende Abrahammen en Sara’s).

14. Moederdag en vaderdag

15. Palmpaasoptocht

16. Kermis

17. Koffie drinken

18. Sint Jacobusgilde

19. Oranje versieren met Nationaal voetbal

20. Fietscultuur

21. Huwelijk, ringen uitwisselen

22. Samen naar de kroeg gaan

23. Pannenkoeken

24. Markt op donderdag (vis, kaas, loempia’s)

25. Allerzielen

26. Op vakantie gaan

27. Vrijgezellenavond

28. Kaarsje aansteken bij een heilige

29. Frietje met

30. Spelletjes spelen

31. Overlijden: thuis opbaren, avondwake, rouwkaart, bidprentje, koffietafel

32. Hagelslag op de boterham

33. Dierendag

34. Grote schoonmaak

35. Eerste Communie

36. Plechtige communie

37. 8 uur journaal kijken

38. Studie geslaagd: boekentas aan de vlaggenstok

39. Levensloop maken (voordracht) met bepaalde feesten

40. Balkenbrij eten

41. Huis versieren tijdens het trouwfeest

42. Ereboog plaatsen voor het huis bij 50 jaar huwelijk

43. Ereboog plaatsen en straat met kleine sparretjes versieren (Piejelen)

44. Inkakamp (jeugdvakantieweek)

45. Nieuwe bewoners: welkomsbord in de tuin

46. Sint Cornelisbedevaart in mei

Jaarlijkse Kersttentoonstelling

Op zondag, tweede kerstdag, is van 11.00 tot 17.00 uur de jaarlijkse kersttentoonstelling.

Het thema is dit jaar Schoolfoto’s en leermiddelen.
Iedereen heeft (goede of minder goede) herinneringen aan de schooltijd. En is het is ook spannend om op zoek te gaan naar schoolfoto’s, waar je zelf op staat.

Ken je al je klasgenoten nog?
Wij kennen lang niet iedereen op de foto’s. Wim van der Wijst heeft ontzettend veel namen verzameld, maar er zijn nog veel witte vlekken. Kom dus helpen bij het invullen van de lege velden op de naamlijsten.

Breng ook je eigen Zeelandse schoolfoto’s mee!

Als wij ze nog niet in onze collectie hebben, dan worden ze ter plekke gescand, zodat u ze meteen weer mee naar huis kunt nemen.

Lezing over de ramp van 10 augustus 1925.

 Lezing over de ramp van 10 augustus 1925. De ramp die heel Nederland schokte.

Het is precies 85 jaar geleden dat een cycloon over Oost Brabant trok.

Er zijn maar weinig  tastbare herinneringen over, die herinneren aan de verschrikkelijke stormramp die vooral ’t Oventje, de Trent, de Graspeel en Langenboom trof. De stormrampmast op het Oventje is een mooi herinneringsmonument. Ook vindt men hier en daar nog een muuranker met het jaartal 1925/1926 of een ingemetselde gedenksteen.  In Langenboom is de prachtige  tornadotuin te zien. Gelukkig heeft men de herinneringen laten vertellen door de mensen die het meegemaakt hadden en die verhalen zijn in 1985 vastgelegd in een boek. Dat hebben we vooral te danken aan Cees Cornelissen  en zijn zoon Noud, die toen het boek “Verwoest en vergeten” hebben samengesteld. Van dat boek zijn bij de heemkundekring Zeeland nog enkele exemplaren te koop.

De heemkundekring wil op 10 augustus aanstaande – precies 85 jaar na de ramp – nogmaals aandacht schenken aan die ramp.

Daarom zal Piet van Gerwen op die avond een lezing houden over de gebeurtenissen van toen.

De lezing met beelden vertelt het verhaal van de verwoestingen, die op maandag 10 augustus  1925  werden aangericht door de cycloon. Er werden toen 77 huizen en 32 schuren in Zeeland verwoest en 29 gebouwen in Langenboom, waaronder de kerk. Er vielen in Zeeland twee doden. Na het verwoestend werk in dit gebied, ging de cycloon de hoogte in, om in de buurt van Borculo zijn verwoestend werk voort te zetten. Koningin Wilhelmina bezocht het rampgebied, eerst in Borculo en een week later in Oost Brabant.

Na een korte inleiding over cyclonen en tornado’s, gaat het verhaal van de lezing verder over de verwoestingen van de gehuchten Oventje , Trent en Graspeel in Zeeland en van het kerkdorp Langenboom. Naast de pure feiten, wordt er tijdens de lezing ook stilgestaan bij de geschiedenis van verschillende getroffen gebouwen, zoals de geschiedenis van de waarschijnlijk oudste gemengde school van Oost Brabant, school Oventje, de geschiedenis van de verwoeste molen op het Oventje. Ook bij de historie van de kerk in Langenboom en bij de levensloop van de ontwerper, Pierre Cuypers, wordt stilgestaan. Ook de huidige herdenkingsplaatsen van de ramp in Zeeland en Langenboom komen aan bod. De onbegaanbare wegen van toen vormden een belemmering voor de hulpverlening. Ook het ramptoerisme vertraagde de doorgang van de hulpverleners. De hulpverlening kwam snel op gang,vanuit het hele land. Ook toen al, was de Nederlandse bevolking erg betrokken bij rampen. De documenten van toen bewijzen dat. Het leger werd ingezet en verschillende instanties, zoals het Rode Kruis verleenden hulp. De jonge boerenstand van de hele omgeving werd voor het redden van de oogst ingeschakeld. Er werden grote bedragen ingezameld. Het plaatselijk hulpcomité dacht er zelfs over om een spoorlijn vanaf de lijn Boxtel – Wesel naar het rampgebied aan te leggen. Daarom wordt ook de geschiedenis van deze spoorlijn kort verteld. Een bijzondere rol was weggelegd voor de pers. De burgemeester van Borculo was tevens lid van de eerste kamer en had bovendien een fijne neus voor publiciteit. Daardoor kwam vooral Borculo in de schijnwerpers van de landelijke pers te staan en werd het gebied aan de rand van de afgelegen Peel vergeten.  Tot op de dag van vandaag is Borculo landelijk bekend door de ramp, terwijl de verwoestingen hier in Oost Brabant zeker zo groot waren. Dat komt door de publiciteit van toen en door het stormrampmuseum dat in Borculo gevestigd is.

Bewegende beelden.

Onlangs heeft de heemkundekring enkele bewegende filmbeelden van de ramp in Zeeland bemachtigd. Ook deze beelden zijn in de lezing verwerkt. Het boek “Verwoest en vergeten” van Noud Cornelissen  en de verhalen van enkele mensen, die de ramp nog meegemaakt hebben, zijn de bron geweest voor deze lezing.

De lezing wordt precies 85 jaar na de ramp gehouden, namelijk op dinsdag 10 augustus om 20.00 uur in het heemhuis aan de Kleine Graspeel 3b. Leden hebben gratis entree. Voor andere mensen is de entree €1,00.

Tentoonstellingen

Werkgroep Tentoonstellingen

De werkgroep Tentoonstellingen verzorgt ieder jaar met Pasen en Kerstmis twee grote tentoonstellingen in het Heemhuis. De thema’s van de afgelopen jaren waren bijvoorbeeld: Verdwenen verenigingen; Verdwenen bedrijven; Geboorte, Trouwen en Rouwen en Speuren naar je voorouders. Een regelmatig terugkerend thema is Zeelandse verzamelaars en kunstenaars, die hun verzameling of werkstukken in het heemhuis kunnen laten zien.

Daarnaast zorgt de werkgroep voor de aankleding van de tentoonstellingsruimte gedurende de rest van het jaar en voor het inrichten van kleinere tentoonstellingen tijdens speciale dagen, zoals bij de Open Monumentendagen of de Landerdse Molendag.

Tentoonstelling thema: Geboorte-Trouwen-Rouwen

Tentoonstelling 2de Paasdag in het Heemhuis, thema: 'geboorte-trouwen-rouwen'.

Op maandag 5 april vanaf 11:00 uur tot 17:00 uur.